Βολάν διπλής μάζας ή DMF - BMWForum.gr

BMWForum.gr


Tech Cyclopedia Η τεχνική εγκυκλοπαίδεια της κοινότητας μας. Τεχνικά θέματα που μόνο εδώ θα βρείτε...

Απάντηση στο θέμα
 
Εργαλεία Θεμάτων Τρόποι εμφάνισης
29-01-14, 12:01   #1
sv2gww
 
Το avatar του χρήστη sv2gww
 
Status:
Εγγραφή: 14-09-2006
Περιοχή: Θεσσαλονικιός μεν, κάπου τριγύρω δε...
Ηλικία: 49
Μηνύματα: 4.466

Drives: Ε39 528i/2
Βολάν διπλής μάζας ή DMF

Έχει περάσει αρκετός καιρός από τότε που έγραψα κάποιο τεχνικό θέμα, οπότε να ΅μαι ξανά!
Ένα θέμα το οποίο πολλοί αμελούν γιατί κυρίως το αγνοούν είναι το βολάν, ή ορθά σφόνδυλος, στο σύστημα μετάδοσης κάθε οχήματος. Και μιας και μιλάμε για την BMW τότε τα παρακάτω αφορούν και της μοτοσυκλέτες αυτής της φίρμας.

Είναι γνωστό σε όλους μας ότι το κιβώτιο ταχυτήτων είναι κάτι ξεχωριστό από τον κινητήρα. Στα μηχανικά κιβώτια το πέρασμα της περιστροφικής κίνησης του στροφαλοφόρου προς τον πρωτεύοντα (κύριο) άξονα του σαμάν γίνεται δια μέσω του γκρουπ συμπλέκτη. Ο συμπλέκτης σαν σύνολο εξαρτημάτων απαρτίζεται από τον ίδιο το δίσκο του συμπλέκτη, το πλατό και τέλος αλλά με εξίσου μεγάλη σπουδαιότητα το βολάν.
Για το δίσκο συμπλέκτη και το πλατό λίγο-πολύ όλοι ξέρουμε τι συμβαίνει και ποια είναι η διαδικασία σύμπλεξης και αποσύμπλεξης . But what about flywheel?

Το βολάν λοιπόν είναι ένας δίσκος με αρκετά μεγάλη μάζα, ανάλογη της ροπής, του μέγιστου αριθμού στροφών του κινητήρα και σαφώς του χαρακτήρα του ίδιου του οχήματος. Παίρνω σαν βάση ένα συνηθισμένο αυτοκίνητο που το έχουμε για όλες τις δουλειές μας…
Υπάρχουν λοιπόν δύο είδη βολάν: τα κοινά ενιαίου σώματος και τα διαιρούμενα ή αλλιώς διπλής μάζας (Double Mass Flywheel DMF).

Τα κοινά-συνήθη βολάν υπάρχουν ακόμα και τα χρησιμοποιούν κατά κόρον οι ασιατικές φίρμες ή ακόμα και οι ευρωπαϊκές σε οχήματα χαμηλού κατασκευαστικού κόστους. Τα DMF σχεδόν όλες οι γερμανικές εταιρείες αλλά και οι προηγούμενες σε ακριβότερες υλοποιήσεις.

Τι είναι όμως το DMF και ποια η αναγκαιότητα της ύπαρξής του?
Γνωρίζουμε πως όταν λειτουργεί ένας κινητήρας τότε υπάρχουν και κάποιοι κραδασμοί από τις συχνότητες περιστροφής που αυτός παράγει. Ακόμα και όταν το στροφόμετρό μας είναι καρφωμένο σε έναν συγκεκριμένο αριθμό στροφών ο κινητήρας μας όσο ζυγισμένος κι αν είναι δημιουργεί αρμονικές ταλαντώσεις οι οποίες αναλόγως της διάταξης και του αριθμού των εμβόλων είναι άλλοτε αισθητές -πχ V6- και άλλοτε όχι. Αρμονική ταλάντωση και δει 1ου και 2ου βαθμού είναι η κατάσταση κατά την οποία το ίδιο το μοτέρ συντονίζεται κάτω από ένα εύρος συχνοτήτων σε ορισμένες κλίμακες στροφών. Κι αυτό γιατί κάθε τι που παλινδρομεί σΆ αυτή τη φύση παράγει συχνότητα. Είτε είναι ταλαντωτής εκπομπής ραδιοφώνου, είτε έμβολο, είτε οτιδήποτε…. Ναι, κι αυτό που φαντάζεστε! Και η ταλάντωση έχει ένα εύρος μέσα στο οποίο αυξάνει ή φθίνει, ελαττώνεται και σε ένα σύστημα δύο αξόνων x-y είναι μια κυματομορφή.

Στην περίπτωσή μας οι κινητήρες έχουν αντίβαρα είτε σε χωριστό άξονα (ή και σε σύστημα αξόνων) ή απΆ ευθείας επάνω στον στροφαλοφόρο. Δεν είναι όμως αρκετά αυτά γιατί υπάρχουν και οι εκκεντροφόροι αλλά ακόμα και ενδιάμεσα γρανάζια ή καδένες ή ότι άλλο τέλος πάντων περιστρέφεται κι έχει μια υπολογίσιμη μάζα. Εμείς σπανίως καταλαβαίνουμε κάτι κι ας είναι καλά τα τεράστια συνεμπλόκ των βάσεων σε μοτέρ, σαμάν και διαφορικά. Σε ένα κατΆ ανάγκη ενιαίο όμως σύνολο μοτέρ-σαμάν οι ταλαντώσεις αυτές μεταφέρονται από το ένα στο άλλο. Ο ίδιος ο στροφαλοφόρος όμως δεν έχει ανάγκη, κι ας είναι καλά τα κουζινέτα του. Τα γρανάζια όμως του σαμάν υποφέρουν τα μέγιστα κάτω από απΆ αυτές τις ταλαντώσεις. Αν εξαιρέσουμε την κατάσταση πλήρους φορτίου (δηλ επιτάχυνση) σε μια σταθερή πορεία μας τα γρανάζια που είναι εμπλεγμένα σε μια συγκεκριμένη σχέση υποφέρουν τα πάνδεινα. Κι ακόμα περισσότερο όταν έχουμε μια σχέση μέσα στο σαμάν και αφήνουμε το πεντάλ του γκαζιού, όπου το μοτέρ ελλείψει αέρα παλεύει να κρατήσει σταθερά μειούμενες στροφές έως ότου αυτές ακολουθήσουν την ταχύτητα του αυτοκινήτου ή βάλουμε τη νεκρά. Εδώ λοιπόν είναι το πεδίο εφαρμογής του DMF. Δεν πρέπει δε να το συγχέουμε με τους δίσκους συμπλέκτη κλασικής μορφής με τα ελατήρια μέσα στο σώμα του.



Ο δίσκος συμπλέκτη με ενσωματωμένα ελατήρια δουλεύει μόνο με το αντίστοιχο μονομπλόκ βολάν και η χρησιμότητά του έγκειται μόνο στην σύμπλεξη και αποσύμπλεξη, ποτέ όμως κατά την κίνηση (όταν δηλ ο δίσκος έχει «κλειδώσει» μεταξύ πλατό και βολάν). Εξαλείφει μόνο το σκορτσάρισμα κατά την αλλαγή ταχυτήτων και σαφώς την ομαλότερη λειτουργία των συγχρονιζέ μέσα στο σασμάν.

Το DMF έχοντας ελατήρια εντός του και όντας ανεξάρτητο από το παραπάνω «κλείδωμα» είναι ικανό να κάνει πολλά περισσότερα. Πολύ απλά αποσβένει όλες τις παραπάνω συχνότητες αρμονικών ή πολύ περισσότερο τις μικρές και στιγμιαίες αυξομειώσεις στροφών που δημιουργεί αναγκαστικά ένας τετράχρονος πολυκύλινδρος κινητήρας και που δεν θέλουμε να περάσουν στο σύστημα μετάδοσης κίνησης.

Σαν ένα σύστημα όμως που περιέχει ελατήρια απόσβεσης θέλει και αντίστοιχη προσοχή κατά τη χρήση του. Διαρκείς απότομες αλλαγές ταχυτήτων προς τα πάνω ή προς τα κάτω κάνουν τους δύο δίσκους του DMF να περιστρέφεται σαν πλατό από κονσόλα dj σε hip-hop πάρτι. Όπως ανέφερα και στην αρχή, ένα βολάν κατασκευάζεται και με βάση τη χρήση του αυτοκινήτου… Οδήγηση ακόμα και μια φορά το μήνα σε στυλ ανάβασης Ριτσώνας ή κατάβασης …γκρεμού μπορούν να επιφέρουν καταστροφή του πάρα πολύ γρήγορα. Και τότε η επιβάρυνση όλου του συστήματος μετάδοσης είναι πολλαπλάσια μεγαλύτερη απΆ ότι αν είχαμε μονομπλόκ βολάν. Κι αυτό γιατί οι δύο δίσκοι του DMF τερματίζουν ανεξέλεγκτα στα τέρματά τους μεταφέροντας αυτή την κρούση σε όλα τα γρανάζια σε σαμάν-διαφορικό-άξονες αλλά και τις αρμονικές του μοτέρ που κι αυτές είναι πλέον πολλαπλάσιες αφού μπορούν να συντονιστούν στον τζόγο του χαλασμένου εξαρτήματος.

Το YouTube έχει αρκετά καλά γραφικά αναπτύγματα της δουλειάς που επιτελεί το DMF (πχ
) ώστε να μπορέσετε να καταλάβετε τι πραγματικά συμβαίνει κατά την περιστροφή του. Αυτό όμως που δεν θα γίνει αντιληπτό είναι το πώς περνάνε οι συχνότητες των αρμονικών μέσα στα γρανάζια του σασμάν δια μέσω ενός απλού μονομπλόκ βολάν αφού είναι ανεπαίσθητες μέσα από βίντεο ή από τις αισθήσεις μας. Γρανάζια όμως, βελονοειδή ρουλεμάν, συγχρονιζέ, κόμπλερ και άλλα τινά ξέρουν πάρα πολύ καλά τι περνάνε.

Το κακό όμως συνεχίζεται και κατά τη συντήρηση του αυτοκινήτου μας στο συνεργείο.
Όταν ο τεχνικός πάει να αλλάξει το σετ δίσκου συμπλέκτη στην καλύτερη περίπτωση θα πιάσει με τα δυο του χέρια το DMF και θα το παλαντζάρει για να δει-νιώσει αν έχει κενά. Δεν έχω ακούσει ποτέ μου τεχνικό να κλειδώνει το βολάν στο περιμετρικό του γρανάζι (της μίζας) και να μετρήσει με ροπόκλειδο το εύρος περιστροφής του κινητού δίσκου! Και συν τοις άλλοις το επιπλέον κόστος και η έλλειψη ανταλλακτικού εκείνη τη στιγμή καθιστούν την αντικατάσταση του βολάν ιστορία για «την άλλη φορά». Την άλλη φορά όμως τα ρινίσματα από τα λάδια σε σασμάν και διαφορικό θα είναι περισσότερα*.

Δεν γράφω περισσότερα, κατά τον προσφιλή μου τρόπο σας αφήνω να το ψάξετε ώστε να το κουβεντιάσουμε περεταίρω.
Γιάννης-sv2gww.


* Ένας εκ των λόγων που επιμένω στις αλλαγές βαλβολινών μιας και το «ισόβιο» μπορεί εύκολα να γίνει …μακάβριο.
__________________
Γιάννης-sv2gww

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
τέσσερα πράγματα δεν γυρίζουν πίσω:
τα λόγια που λέχθηκαν, ο χρόνος που πέρασε, οι ευκαιρίες που δόθηκαν και οι σφαίρες που άφησαν την κάνη...


Τελευταία επεξεργασία από το χρήστη Φάνης : 29-01-14 στις 12:45
Ο χρήστης sv2gww δεν είναι συνδεδεμένος  
29-01-14, 14:41   #2
angelm3
ADMINISTRATOR
 
Το avatar του χρήστη angelm3
 
Status:
Εγγραφή: 08-06-2011
Ηλικία: 45
Μηνύματα: 4.776

Drives: E92 M3
Για ακόμη μια φορά :

Ωραίο θέμα Γιάννη!!!
__________________
Ο χρήστης angelm3 δεν είναι συνδεδεμένος   Απάντηση με παράθεση
29-01-14, 16:50   #3
Φάνης
 
Το avatar του χρήστη Φάνης
 
Status:
Εγγραφή: 07-12-2009
Περιοχή: Αθήνα
Ηλικία: 41
Μηνύματα: 3.339

Drives: F20 116i
Το ίδιο ισχύει και για τα αυτόματα κιβώτια Γιάννη? ή εκεί δεν έχουν τόσο μεγάλη ανάγκη, αφού λόγο μετατροπέα ροπής, δεν μεταφέρονται τόσοι κραδασμοί?
__________________
"Δυο πράγματα είναι άπειρα, το σύμπαν και η ανθρώπινη βλακεία...Και δεν είμαι τόσο σίγουρος για το σύμπαν." A. Einstein.
Ο χρήστης Φάνης δεν είναι συνδεδεμένος   Απάντηση με παράθεση
29-01-14, 17:15   #4
giannis
 
Το avatar του χρήστη giannis
 
Status:
Εγγραφή: 01-03-2008
Περιοχή: Αθήνα
Μηνύματα: 3.939

Drives: E87 116i
Εχω αλλαξει βολαν μια φορα. Μου εκανε εναν μεταλλικο θορυβο σα συντονισμο, μεταλλικο θροισμα-τιτιβισμα καπως ετσι οταν ημουν με 2α και επιταχυνα σε συγκεκριμενο ευρος, χαμηλων στροφων. Η διαγνωση ηταν βολαν και οντως το μαμα βολαν ειχε αποκτησει ελευθεριες. Πλεον με το νεο βολαν δεν εχω κανενα θορυβο.
__________________
Go Deeper...
Ο χρήστης giannis δεν είναι συνδεδεμένος   Απάντηση με παράθεση
29-01-14, 18:10   #5
sv2gww
 
Το avatar του χρήστη sv2gww
 
Status:
Εγγραφή: 14-09-2006
Περιοχή: Θεσσαλονικιός μεν, κάπου τριγύρω δε...
Ηλικία: 49
Μηνύματα: 4.466

Drives: Ε39 528i/2
Παράθεση:
Αρχικό μήνυμα απο Φάνης Εμφάνιση μηνυμάτων
Το ίδιο ισχύει και για τα αυτόματα κιβώτια Γιάννη? ή εκεί δεν έχουν τόσο μεγάλη ανάγκη, αφού λόγο μετατροπέα ροπής, δεν μεταφέρονται τόσοι κραδασμοί?
Ναι Φάνη, είναι ακριβώς έτσι. Το torque converter λειτουργεί σαν αποσβεστήρας "κραδασμών" αφού το μέσον είναι το λάδι.
Και λέγοντας "κραδασμοί" να υπενθυμίσω ότι αναφερόμαστε σε στιγμιαίες-ακαριαίες μεταβολές της γωνιακής ταχύτητας του στροφάλου. Μην φανταστούμε κάτι μεγάλο σε χρονική διάρκεια. Μα όμως όταν η συνέχεια της κίνησης έχει να κάνει με γκρουπ γραναζιών πάρα πολύ μικρών ανοχών τότε ακόμα κι εκείνη η ελάχιστη υστέριση των x ms-1 (ή rad/s αν το ξέρετε έτσι) επί μακρόν είναι ικανή για πολλά.
Γιάννη είναι όπως το είπες. Ο μεταλλικός θόρυβος ο οποίος ακούγεται από το σασμάν όταν ξεκινάμε ή όταν αυξάνουμε ή μειώνουμε απότομα στροφές έχει να κάνει με το βολάν διπλής μάζας του οποίου ο μηχανισμός αδράνειας -δηλ τα ελατήρια- τα έχει παίξει. Η μοναδική λύση είναι η αντικατάσταση, είτε με γνήσιο είτε με after market ανταλλακτικό.
Γιάννης
__________________
Γιάννης-sv2gww

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
τέσσερα πράγματα δεν γυρίζουν πίσω:
τα λόγια που λέχθηκαν, ο χρόνος που πέρασε, οι ευκαιρίες που δόθηκαν και οι σφαίρες που άφησαν την κάνη...

Ο χρήστης sv2gww δεν είναι συνδεδεμένος   Απάντηση με παράθεση
30-01-14, 13:23   #6
Chiefsotos
 
Το avatar του χρήστη Chiefsotos
 
Status:
Εγγραφή: 25-07-2008
Μηνύματα: 2.254

Drives: E93 335i
Γιαννη Respect πραγματικα!!
__________________

----------------------------------------------
Οι δρομοι ειναι πολυ επικινδυνοι απο μονοι τους.., ας φροντισουμε να οδηγουμε με χαμηλες ταχυτητες και τα ματια ανοιχτα!!!
Ο χρήστης Chiefsotos δεν είναι συνδεδεμένος   Απάντηση με παράθεση
30-01-14, 16:35   #7
alex747
 
Το avatar του χρήστη alex747
 
Status:
Εγγραφή: 06-09-2010
Ηλικία: 37
Μηνύματα: 2.303

Drives: Ε84 X1 23d xDrive
Για αλλη μια φορα παραδιδεις μαθηματα
Ο χρήστης alex747 δεν είναι συνδεδεμένος  
Απάντηση στο θέμα

Εργαλεία Θεμάτων
Τρόποι εμφάνισης

Δικαιώματα - Επιλογές
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is σε λειτουργία
Τα Smilies είναι σε λειτουργία
Ο κώδικας [IMG] είναι σε λειτουργία
Ο κώδικας HTML είναι εκτός λειτουργίας

Forum Jump